Monthly Archives: November, 2019

1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εθνοφαρμακολογίας – 1st Panhellenic Congress of Ethnopharmacology

November 19th, 2019 Posted by Natural remedies 0 thoughts on “1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εθνοφαρμακολογίας – 1st Panhellenic Congress of Ethnopharmacology”

Reading Time: 5 minutes

1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εθνοφαρμακολογίας (Μέρος Α) – Παραδοσιακή θεραπευτική (και μια ωραία ταινία)

For English scroll down

Πριν λίγο καιρό συμμετείχαμε στο 1ο πανελλήνιο συνέδριο εθνοφαρμακολογίας στην Αθήνα.

Θέλαμε να κατασταλάξουν λίγο οι πληροφορίες μέσα μας πριν αρχίσουμε να τις μοιραζόμαστε μαζί σας (εντάξει, αυτό είναι 50% αλήθεια και 50% δικαιολογία για την αναβλητικότητά μας – οκ, της Αναστασίας την αναβλητικότητα, ο Μιχάλης και οι υπόλοιποι έχουν άλλα ελαττώματα…).

Μάθαμε πολλά, αναθεωρήσαμε πράγματα που πιστεύαμε, επιβεβαιώσαμε πράγματα που υποψιαζόμασταν, είδαμε πόσα ακόμη υπάρχουν για να ερευνηθούν και να μάθουμε. Και κυρίως είδαμε ότι είμαστε πολύ περισσότεροι απ όσους φαινόμαστε αυτοί που παθιαζόμαστε με τα αρωματικά φυτά και τις θεραπευτικές τους ιδιότητες!

Tο σημαντικότερο συμπέρασμα που κρατήσαμε (take home message στην καθομιλουμένη) ήταν το πόσο επείγει η καταγραφή της γνώσης που έχει απομείνει για την παραδοσιακή θεραπευτική, για να διασωθεί και να μελετηθεί επιστημονικά.

Αυτό ακριβώς κάνει η επιστήμη της εθνοφαρμακολογίας: μελετά τις δράσεις των φυσικών φαρμάκων της παραδοσιακής ιατρικής, τις ερμηνεύει επιστημονικά και αξιοποιεί αυτή τη γνώση για την αντιμετώπιση ασθενειών και τη βελτίωση της ζωής μας.

Εξάλλου πολλές δραστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα φάρμακα προέκυψαν από αυτή την παρατήρηση των παραδοσιακών χρήσεων των φυτών στις τοπικές κοινωνίες. Οι βοτανοθεραπευτές και κυρίως οι γιατροί της αρχαιότητας μελέτησαν (ο Ιπποκράτης απέδειξε κιόλας) την αποτελεσματικότητα των φαρμακευτικών φυτών. Ωστόσο μέχρι σήμερα έχει ερευνηθεί επιστημονικά μόνο το 1% των φυτών παγκοσμίως!

Η παραδοσιακή γνώση μπορεί να είναι «οδηγός» για την επιστημονική έρευνα, δυστυχώς όμως σήμερα έχει ήδη χαθεί μεγάλο μέρος της. Οι άνθρωποι που έμαθαν και θυμούνται πώς χρησιμοποιούνται από παλιά οι φυσικές θεραπείες σιγά σιγά φεύγουν από τη ζωή, η γνώση αυτή δεν καταγράφεται, κι έτσι χάνεται. Και χάνεται γρήγορα, όχι αργά.

Στην παρουσίασή της στο συνέδριο η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Φαρμακoγνωσίας ΑΠΘ Μαντώ Λάζαρη, ανέφερε ότι ερευνητές στην Κρήτη που μελετούν την αυτοφυή χλωρίδα της περιοχής, όταν πριν από 10 χρόνια ξεκίνησαν την έρευνά τους, είχαν συναντήσει περισσότερους από 150 ανθρώπους που αναγνώριζαν τα είδη της, τα συνέλεγαν και τα χρησιμοποιούσαν. Πριν από 2 χρόνια δεν υπήρχαν ούτε 50 άνθρωποι που να κατέχουν αυτή τη γνώση. Η γνώση αυτή μεταφέρεται κυρίως προφορικά, αλλά οι νεότεροι άνθρωποι είτε έχουν φύγει από την ύπαιθρο, είτε ακόμη κι αν ζουν εκεί, συνήθως δεν έχουν επαφή με τη φύση και ενδιαφέρον για να καταγράψουν αυτά τα «γιατροσόφια» ώστε να διασωθούν.

 (Τώρα εμείς δεν γίνεται να μην σκεφτούμε ότι το ίδιο συμβαίνει και με τη γνώση για τους παραδοσιακούς, φυσικούς τρόπους καλλιέργειας, της φυσικής προστασίας των φυτών, κλπ, αλλά αυτό είναι για άλλη φορά.)

Πριν από 2 χρόνια, τυχαία, σε ταξίδι στην Αθήνα, μιλήσαμε με την κ. Μαρία, φίλη φίλων. Η κουβέντα έφτασε (εννοείται) στη ρίγανη και μάθαμε ότι όταν η μαμά της ήταν κοριτσάκι, γύρω στα 1920-30, στην Αθήνα, της τρύπησαν τα αυτιά, και για να «ψηθεί η πληγή» χωρίς να μολυνθεί, έβαλαν ξυλάκι από ρίγανη αντί για σκουλαρίκι!

Ενθουσιαστήκαμε, μας φάνηκε όμως λίγο παράξενο και ψάξαμε να δούμε αν υπάρχει κάτι αντίστοιχο στον παντογνώστη google.Έτσι οδηγηθήκαμε στον Καναδά σε  μια κοπέλα ιταλικής καταγωγής, την Christina, η οποία έχει γράψει στο blog της ένα άρθρο με τίτλο «Oregano… My mom stuck it in my ears»! Ε, και η δική της μαμά, στην άλλη πλευρά του πλανήτη, όταν μολυνόταν τα αυτιά της από σκουλαρίκια, έβαζε κλαδάκια από ρίγανη! Και τότε ήταν που σκεφτήκαμε πόσο ωραίο θα ήταν να συγκεντρώναμε κι άλλες τέτοιες ιστορίες με φυτά και θεραπείες, εξάλλου σήμερα με το internet δεν υπάρχουν δικαιολογίες… (παρακαλούμε το Τμήμα Προγραμματισμού να το προσθέσει στη λίστα με τα μελλοντικά project …)

Στο internet πάλι ανακαλύψαμε και μια πολύ ωραία ταινία μικρού μήκους, σε σκηνοθεσία Ανδρέα Σιαδήμα και σενάριο Στέλλας Καβαδάτου, το «Rοsmarinus Οfficinalis  Ή Δεντρολίβανος ο Φαρμακευτής». Βασίζεται σε πραγματική ιστορία, 20 δυνατά λεπτά, πολλή τροφή για σκέψη! Δείτε την και μετά στείλτε μας ό,τι θυμάστε από γιατροσόφια!

______________________________________________________________________

 

1st Panhellenic Congress of Ethnopharmacology – Traditional Therapies (and a nice short film)

A few days ago we participated in the 1st Panhellenic Ethnopharmacology Congress in Athens.

We waited for the information to settle down a bit before sharing it with you (ok, this is 50% truth and 50% excuse for our procrastination – well, Anastasia’s procrastination, Michalis and the rest of the team has other flaws …).

A lot to learn, to see things differently and to realize how much there is still to be researched, confirmed and learned. But we mostly realized how many people love plants and their healing properties, and passionately want to further study them!

The most important take-home message was how urgent it is to gather information on traditional therapies and write it down so that it can be scientifically studied.

This is exactly what the science of ethnopharmacology does: it documents indigenous medical knowledge and scientifically studies natural medicines derived from plants to improve health care.

After all, many active substances used in medicines resulted from this observation of the traditional uses of plants in local communities. Herbal therapists, and especially doctors in antiquity, have thoroughly studied (Hippocrates even proved) the efficacy of medicinal plants. Still, even nowadays, only 1% of worldwide flora has been scientifically studied!

Τraditional knowledge can be a shortcut to facilitate scientific research, although a big part of it has been already lost. People who have learned and remember how natural remedies were used in the past are old. Their family usually doesn’t care enough to document those practices, so all this information disappears when they pass away. And it disappears quickly!

In her presentation at the conference, Assistant Professor of the Department of Pharmacognosy of the Aristotle University of Thessaloniki, Manto Lazari, mentioned that, 10 years ago, researchers in Crete studying the native flora of the area had met more than 150 people that recognized the species and knew how to use them. But two years ago there were less than 50 people to share what they knew. This knowledge is usually shared verbally, it is rarely written down. Younger people though, even if they haven’t moved to big cities, don’t seem to be interested in “saving” this information and practices.  

(At this point we inevitably think this is also the case with knowledge on natural farming, natural plant protection, etc, but we ‘d better not raise this topic now)

Two years ago, on a trip to Athens, we got introduced to Mrs Maria, a friend’s friends. Our conversation soon turned to oregano (how could it not?) and we learned that when her mom was a little girl, around 1920-30, in Athens, he had her ears pierced, and her mother put a small oregano stick in the piercing hole to protect it from infections and help it heal!

Overwhelmed by this tip, we started googling for relevant information… And yes, it seems that it wasn’t only Mrs Maria’s mother … Google search directed us to Canada, to an Italian origin, Christina, and her blog post under the title: “Oregano … My mom stuck it in my ears“! She shares her memory of her mother putting oregano sticks in her ears when she was little and her ear piercing was infected, to help it heal!  If only we could reach other people all over the world and listen to such stories … (note to self – maybe we should make such a call… after all, the internet is a great place to find people who might remember something or know of others who remember…)

And it is internet again, where we discovered this great short film, based on a true story. “Rosmarinus Officinalis”, directed by Andreas Siadimas, script by Stella Kavadatou. 20 minutes, lots of food for thought! We strongly recommend it! Watch it and then share your natural remedy memories with us!!